NIP

Home Blog: zo hou je de rek erin

Geschreven op: Auteur: Lieke Bezemer

Zo hou je de rek erin

Iedereen kent ze wel: die dikke bruin-rubberen elastieken waarmee je bijvoorbeeld – zoals in ons geval – de tentstokken bij elkaar houdt. Met de vrije dagen van de afgelopen periode kwamen de kampeerspullen eindelijk weer eens van zolder. Zo ook de tentstokken met het bewuste elastiek.

Na een weekend regen en zelfs onweer getrotseerd te hebben, waren tent en stokken schoon en wel klaar om opgeborgen te worden. Met de tentstokkenbundel tussen mijn benen probeerde ik het elastiek om alle stokken heen te krijgen. Aangezien alle rek zo’n beetje uit het rubber was verdwenen, draaide ik het elastiek een halve slag, in de hoop wat rek te kunnen forceren. En toen: pats… het elastiek hield het voor gezien en brak. De stokken gingen toen maar los mee naar huis en de twee losse stukjes elastiek belandden in de afvalbak van het kampeerterrein.

Altijd aan staan

Het gevoel hebben altijd aan te staan, dat is wat ik zorgprofessionals veelvuldig hoor zeggen. Ze hebben het gevoel dat ze tijdens hun werk nooit eens kunnen afschakelen, want ieder moment kan een cliënt je hulp nodig hebben. En na een werkdag is er nog de appgroep, waarin gevraagd wordt een dienst in te vullen omdat een collega ziek is.

Toch zijn er grote verschillen in hoe mensen hier mee omgaan. Wat door de een gezien wordt als een stressor, is iets waarover een ander de schouders ophaalt.

Het wordt wel een probleem als situaties die als stressor worden ervaren, terugkeren of, nog erger, zich opstapelen. Dan is er sprake van langdurige rek en bestaat de kans dat het elastiek uitlubbert, of…

Psychologische elasticiteit

Te lang onder te veel spanning staan eist zijn tol. Dat geldt voor een rubberen elastiek en het geldt voor mensen net zo goed. We weten ook allemaal dat het goed is zo nu en dan de druk van de ketel te halen, ontspanning te zoeken zodat we kunnen herstellen. Maar dat ook werkelijk doen is een ander verhaal. En dat terwijl het zo belangrijk is om onze psychologische elasticiteit, zoals Richta IJntema het noemt, te koesteren en te vergroten.

IJntema’s PI-PE model laat zien dat er twee manieren zijn om goed met een stressor om te gaan. Enerzijds is er de psychologische immuniteit (PI). Je bent al goed opgewassen tegen een bepaalde stressor, waardoor je er geen hinder van ondervindt. Anderzijds is er de weg van de psychologische elasticiteit (PE), waarbij je een verhaal construeert dat helpend is om je aan te passen.

Rek- en strekoefeningen

Het goede nieuws is dat persoonlijke hulpbronnen en omgevingshulpbronnen invloed hebben op veerkracht (IJntema, 2021). Vanuit de positieve psychologie weten we dat het bijhouden van een dankbaarheidsdagboek een bewezen positief effect heeft op het welbevinden van mensen. Daarnaast laat het zien dat het herhalende negatief denken (rumineren) afneemt door deze interventie (Bohlmeijer, 2021). Bovendien kun je hulpbronnen aanboren die het positieve laten groeien door je aandacht te richten op positieve ervaringen en gevoelens.

Ook je omgeving kan helpend zijn bij een specifieke stressor. Je kunt het zien als mentale rek- en strekoefeningen die bijdragen aan iemands veerkracht. En laat het nou ons vak zijn om zorgvuldig gekozen en ontworpen interventies in te zetten. Ik ben ervan overtuigd dat er nog een wereld te winnen is waar het gaat om veerkracht. Op naar rekbare en veerkrachtige elastiekjes!

Referenties

IJntema, R. (2021), ‘Psychologische veerkracht: Een uitdaging in alle opzichten’. De Psycholoog, 56(11), 10-21.

Bohlmeijer, E. (2021). Positief ontwerpen. Handboek Positieve Psychologie, 173-191

Lieke Bezemer is registerpsycholoog NIP/ Arbeid en Organisatie en directeur van Werkgeluk Instituut Nederland. Lieke is auteur van de bestseller Werkgeluk werkt!

Word lid of log in

  • Krijg exclusief toegang tot een schat aan informatie: van vakinhoudelijke webinars en evenementen tot aan kosteloos advies bij beroepsethische dilemma’s
  • Onderscheid jezelf als professional met onze registraties en merknamen
  • Je belangen worden behartigd in Den Haag en je draagt bij aan het bewaken van de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de positie van de psychologen
  • Ontvang Tijdschrift de Psycholoog
  • En meer
Cookies op NIP
Wij en derden gebruiken cookies op onze website. We gebruiken cookies voor statistische, voorkeur en marketing doeleinden. Google Analytics cookies zijn geanonimiseerd. Je kan je voorkeuren wijzigen door op ‘Verander opties’ te klikken. Door op ‘Accepteren’ te klikken accepteer je het gebruik van alle cookies zoals beschreven in ons privacy-statement.
Necessary
Necessary cookies help make a website usable by enabling basic functions like page navigation and access to secure areas of the website. The website cannot function properly without these cookies.
Preferences
Preference cookies enable a website to remember information that changes the way the website behaves or looks, like your preferred language or the region that you are in.
Statistics
Statistic cookies help website owners to understand how visitors interact with websites by collecting and reporting information anonymously.
Marketing
Marketing cookies are used to track visitors across websites. The intention is to display ads that are relevant and engaging for the individual user and thereby more valuable for publishers and third party advertisers.