NIP

NIP Expertgroep Klimaat- en Gedragsverandering

De klimaatverandering vraagt om een massale en radicale gedragsverandering van mensen. Om de klimaatdoelstellingen van Parijs te kunnen halen moeten veranderingen in levensstijl plaatsvinden op systeemniveau in alle aspecten van de samenleving (denk bijvoorbeeld aan verduurzamen van huizen, CO2-reductie van bedrijven, duurzaam vervoer, of het eten van minder vlees en zuivel). Psychologie van gedragsverandering speelt dan ook een essentiële rol bij de huidige klimaatvraagstukken.

Belang van gedragsverandering

Nationale beeldbankOok het nieuwste rapport van het klimaatpanel IPCC stelt dat gedragsverandering een sleutelrol speelt in de oplossing van de klimaatcrisis (zie ook deze samenvatting). Gedragsverandering is essentieel om de noodzakelijke klimaatdoelen op nationaal en globaal niveau te halen. Alleen technologische oplossingen zijn onvoldoende. Het IPCC stelt in haar scenario’s dat gedragsverandering kan leiden tot zo’n 40% tot wel 70% minder uitstoot van broeikasgassen in 2050.

Om te zorgen dat er maximaal gebruik gemaakt wordt van wetenschappelijke en praktijkkennis over klimaat gerelateerde gedragsverandering, heeft het NIP de ‘Expertgroep Klimaat- en Gedragsverandering’ opgericht.

Doelen van de expertgroep

1. Profileren (klimaat-) psychologen als dé experts in gedragsverandering en -beïnvloeding
Wij brengen gedragswetenschappelijke kennis en praktische toepassingen onder de aandacht van overheden, bedrijfsleven en psychologen en maken eigen publicaties om klimaatpsychologen te profileren als dé experts op het gebied van gedragsverandering ten behoeve van het klimaat.

Via de EFPA ondersteunen we tevens bij het profileren van psychologen op Europees niveau en verbinden we ons met vergelijkbare groepen in andere Europese landen.

2. Prioriteren van klimaat binnen de psychologie
Wij maken gedragsverandering ten behoeve van het klimaat één van de prioriteiten binnen de psychologie in het algemeen en het NIP in het bijzonder.

3. Beleidsbijdrage binnen de Nederlandse overheid
Wij beïnvloeden zowel proactief en reactief (op verzoek) het beleidswerk van het Rijk en overige overheden, gebruikmakend van deskundig beleidsadvies en gebruikmakend van academische kennis en expertise van relevante gedragswetenschappelijke experts.

4. Netwerk voor psychologen
Wij creëren een bevlogen en betrokken netwerk van psychologen die klimaatverandering als expertise hebben en wij faciliteren regelmatig contact tussen de leden van het netwerk en stimuleren daarmee onderlinge verbondenheid.

5. Expertise bundeling en kwaliteitsbewaking
Wij brengen valide en betrouwbare wetenschappelijke en praktische onderzoeksresultaten op het gebied van psychologie en klimaatverandering bij elkaar.

Aanleiding: Vergroten inzet gedragswetenschappelijke kennis

Ondanks de erkenning dat duurzaam gedrag cruciaal is voor het behalen van de klimaatdoelen zien academische gedragsexperts dat er nog te vaak eenvoudig wordt gedacht over gedragsbeïnvloeding en -verandering. Dit heeft vaak ineffectief of soms zelfs contra-effectief beleid en interventies tot gevolg. De inzet van evidence-based kennis over klimaat verbeterende gedragsverandering is essentieel in alle scenario’s om de klimaatcrisis tegen te gaan, de opwarming van de aarde binnen de perken te houden en de klimaatdoelen te halen.
De frustratie dat tot nu toe te weinig gebruik wordt gemaakt van de essentiële kennis uit de psychologie bij de aanpak van de klimaatcrisis én de wens van leden om hier verandering in aan te brengen, was de aanzet tot de oprichting van de expertgroep begin 2022. Een groep psychologen, bevlogen en betrokken om de bestaande kennis te ontsluiten voor overheden, media en bedrijfsleven, en deze gezamenlijk vergroten. Want alleen samen kunnen we nog de klimaatdoelen behalen.

Leden van de expertgroep
  • Reint Jan Renes (voorzitter werkgroep)
  • Ellen van der Werff (namens NIP lid van de EFPA expert reference group on climate change)
  • Sara Wortelboer (namens NIP lid van de EFPA expert reference group on climate change)
  • Sara Helmink (namens NIP plv. lid van de EFPA expert reference group on climate change)
  • Rico Disco (expertgroeplid)
  • Eveliene Matser (expertgroeplid)
  • Bart Schutz (vanuit sectiebestuur SEP)
  • Melanie Bouwknegt (NIP-bureau)

Het NIP-bureau ondersteunt de expert-groep beleidsmatig en met communicatieondersteuning.

 

NIP-webinar: Het klimaat verandert: hoe zit het met ons gedrag?

Niet iedereen voelt de urgentie en anderen zien weer teveel belemmeringen voor daadwerkelijk klimaatvriendelijkere keuzes in hun dagelijks leven. Hoe kun je mensen motiveren om juist wél aan de slag te gaan en hoe bereik je mensen die hier nog niet zo mee bezig zijn? Het NIP ging samen met psychologen op zoek naar het antwoord op deze vragen.

Bekijk het webinar

Blog: Psychologen komen in beweging tegen klimaatverandering. Doe je mee?

De expertgroep deelt via dit blog concrete tips met álle NIP-leden hoe zij in hun werk aan de slag kunnen met klimaat en duurzaamheid. Want de slagkracht van alle NIP-leden gezamenlijk is aanzienlijk. Samen kunnen we bijdragen aan een leefbare toekomst.

Lees het blog