NIP

Aantal meisjes met psychische problemen is toegenomen

Dat blijkt uit het HBSC-rapport Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland 2021 van de Universiteit Utrecht, het Trimbos-instituut en het Sociaal en Cultureel Planbureau, waarover de NOS berichtte. Van de meisjes uit groep 8 geeft 33% aan emotionele problemen te hebben, en in het voortgezet onderwijs 43%. In 2017 waren die percentages respectievelijk 14% en 28%.

Uit het onderzoek blijkt ook dat de druk die middelbare scholieren ervaren van schoolwerk in twintig jaar is verdubbeld, naar 45%. Volgens de onderzoekers hangt de verslechtering van de mentale gezondheid onder jongeren voor een groot deel samen met de coronapandemie. Maar betekent dat niet dat het probleem is opgelost als de pandemie definitief voorbij is.

Schoolpsychologen kunnen een bijdragen leveren als het gaat om de mentale gezondheid op school.

Reacties van jongeren zelf

Op 14 september werd het rapport aangeboden aan Koningin Máxima tijdens het symposium ‘Jong in de 21ste eeuw’ in Utrecht. Daar reageerden jongeren zelf ook op de uitkomsten.

Ze gaven aan: “Het is soms gewoon heel chaotisch”. De week is te vol, de wereld van social media is groot en neemt veel tijd in beslag, er zijn mondiale problemen en er ligt te veel nadruk op het belang van een hoge opleiding die leidt tot een ‘goed leven’. Jongeren hebben behoefte aan mensen die echt luisteren en hen zien als meer dan een probleem.

Schoolpsychologen herkennen dit uit hun dagelijks werk. Er is behoefte aan praten over het leven en wat dat leven met zich meebrengt. Over omgaan met onzekerheid en tegenslag. Maar er is ook behoefte aan steun en vertrouwen, van volwassenen die hen toekomstperspectief bieden en handvatten om te leren en te leven. Die samen met hen oplopen, meedenken, nieuwsgierig zijn. Aandacht voor welbevinden en veerkracht op school is goed, maar wel samen met jongeren.

Bijdrage schoolpsychologen

Schoolpsychologen kunnen hieraan bijdragen door:

  • Sparringpartner te zijn voor directies; hen te helpen kiezen uit de vele beschikbare interventies, zodat er een duurzame en structurele manier van werken ontstaat, die aansluit bij deze school in deze wijk met deze leerlingen – in plaats van steeds in te zetten op losse onderdelen. Schoolpsychologen hebben verstand van leren en welbevinden. Hoe beïnvloeden die elkaar en wat zijn mogelijkheden én grenzen binnen scholen om het leren en het welbevinden te bevorderen?
  • Mentoren, leerkrachten en teams te trainen, begeleiden en coachen bij het op een laagdrempelige manier bespreekbaar maken van welbevinden (bijvoorbeeld het normaliseren van bepaalde gevoelens en gedachten, en aanleren van coping-strategieën).
  • Indien nodig individuele leerlingen te begeleiden of door te verwijzen.
  • Te zorgen dat er ook aandacht is voor de veerkracht voor leerkrachten en schoolteams.

Lees meer over mentale gezondheid op school en wat schoolpsychologen doen in het NIP-themadossier en de speciale pagina voor docenten en teams.