NIP

Eigen praktijk in de GGZ, zonder BIG- of NIP-registratie

In Nederland is de titel ‘psycholoog’ niet wettelijk beschermd: iedereen kan zich psycholoog noemen en een praktijk starten, ongeacht opleiding of werkervaring. Overweeg je -zonder BIG-registratie, NIP-registratie of een registratie in het Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ)- een eigen praktijk in de ggz te starten? Let dan op deze drie belangrijke punten:

1. Vakbekwaamheid

Werk je zelfstandig met individuele cliënten of een cliëntsysteem? Dan is het heel wenselijk dat je je vakbekwaamheid na je masteropleiding blijft ontwikkelen. Heb je een master in de psychologie en wil je als psycholoog geheel zelfstandig werken in het jeugddomein? Vraag dan bij SKJ een registratie aan voor het Kwaliteitsregister Jeugd op masterniveau. Je kunt ook een postmastertraject volgen: dit is de zogenoemde ‘4 of 5+2 norm’: een driejarige bachelor aangevuld met een één- of tweejarige master en twee jaar verdieping voor de BIG-GZ-opleiding. Deze norm voor vakbekwaamheid in de ggz is het uitgangspunt bij zowel de BIG- als de NIP-registraties.

De gz-psycholoog die na de universitaire opleiding een tweejarige postmasteropleiding heeft gevolgd is geregistreerd op grond van artikel 3 wet BIG. De klinisch psycholoog heeft – na de tweejarige postmasteropleiding tot gz-psycholoog – nog een vierjarige opleiding gevolgd tot klinisch psycholoog en is geregistreerd op grond van artikel 14 wet BIG. Een Registerpsycholoog NIP / Kinder & Jeugd of Registerpsycholoog Arbeid & Gezondheid heeft een vergelijkbaar vakbekwaamheidsniveau; na de universitaire opleiding is een tweejarig postmastertraject gevolgd. Psychologen kunnen zich met het dienstmerk Registerpsycholoog NIP profileren. Dit geldt ook voor afgestudeerde studenten die een research master hebben afgerond. Een research master duurt 2 jaar (3+2).

Als je nog niet voldoet aan de 4 of 5+2-norm raden we je aan samen te werken met een regie- of hoofdbehandelaar. Je kunt je ook profileren met een Visitatiecertificaat NIP.

2. Vergoeding behandeling

Zzp’er in de jeugdhulp 

Gemeenten kunnen alleen jeugdhulp inkopen bij jeugdhulpaanbieders die werken volgens de ‘norm van de verantwoorde werktoedeling’. Dat wil zeggen dat jeugdhulpaanbieders, ook zelfstandig gevestigden, in principe moeten werken met geregistreerde professionals in het Kwaliteitsregister Jeugd op masterniveau (SKJ-register) of het BIG-register. 

Declareer je bij de gemeente? Dan mag je geen eigen bijdrage vragen. Er zijn ook vrijgevestigde psychologen die geen contract aangaan met de gemeente en cliënten zelf laten betalen. 

Zzp’er in de volwassenen zorg  

Voor volwassenen ggz gelden de bepalingen van de Zorgverzekeringswet. Als behandelaar kun je zelfstandig declareren bij de zorgverzekeraar als je: 

  1. BIG-geregistreerd bent én 
  2. in het bezit bent van een Kwaliteitsstatuut als vrijgevestigde én  
  3. voldoet aan de eisen voor het regiebehandelaarschap.  

Voor deze behandelaars geldt bij de meeste zorgverzekeraars een hoger tarief als zij in het bezit zijn van een Visitatiecertificaat NIP. 

Vanuit het basispakket?

Is er sprake van een DSM5-ggz classificatie en heb je een Kwaliteitsstatuut? Alleen dan worden behandelingen uit het basispakket, geleverd door een regiebehandelaar, vergoed door de zorgverzekeraar van de cliënt. Dat is vastgelegd in de zorgverzekeringswet. 

Met andere woorden: behandeling van aanpassingsproblemen of relatieproblemen wordt niet  vergoed door zorgverzekeraars vanuit het basispakket. Cliënten betalen deze zorg zelf of eventueel via hun aanvullende zorgverzekering. Zorg voor aanpassingsstoornissen en relatieproblemen kun je als zelfstandig gevestigd psycholoog aanbieden zonder BIG- of NIP-registratie. Je bent in dit geval niet gebonden aan de regels van de NZa met betrekking tot de declaratie/facturatie. 

Medebehandelaar 

Als zzp’er zonder BIG-registratie is het mogelijk om als medebehandelaar cliënten te behandelen. Dit gebeurt dan in samenwerking met een eindverantwoordelijke regiebehandelaar. Vanuit je eigen praktijk kun je hiervoor samenwerking zoeken met een regiebehandelaar. Bijvoorbeeld een GZ-psycholoog of psychotherapeut. Deze kun je in jouw regio vinden met onze zoekmachine Vind een Psycholoog. 

Werken als medebehandelaar kan in het volwassendomein (binnen de Zvw) zowel in de Generalistische Basis ggz (gb ggz) als de Gespecialiseerde ggz (gggz). Je kunt zo ervaring opdoen in behandeling en diagnostiek. Je werkt samen met de regiebehandelaar en draagt zelf de inhoudelijke verantwoordelijkheid voor jouw deel van de behandeling.

De kosten worden door de zorgverzekeraar vergoed. De regiebehandelaar declareert de totale behandeling bij de zorgverzekeraar en jij als zzp’er declareert jouw deel van de behandeling bij de regiebehandelaar. 

Let op: in het algemeen bepalen zorgverzekeraars of en hoeveel (qua percentage) van de behandeltijd door medebehandelaars kan worden uitgevoerd. Dat kan per zorgverzekeraar verschillen.

3. Omzetbelasting (btw)

Btw is de belasting die je betaalt over je omzet. Je berekent de btw in de prijs voor je diensten. Per maand, kwartaal of jaar doe je aangifte en betaal je de btw aan de Belastingdienst. Btw die je zelf betaald hebt over zakelijke kosten mag je aftrekken.  

Als je geen BIG- of NIP-registratie hebt, maar wel beschikt over een universitair diploma psychologie, voldoe je misschien aan de voorwaarden voor btw-vrijstelling. Voorwaarde voor vrijstelling is dat je ‘gezondheidskundige diensten’ levert aan individuele cliënten en dat deze het deskundigheidsgebied van de psycholoog betreffen (bijvoorbeeld geen verpleegkundige handelingen).

Als je er niet zeker van bent of de diensten die je levert onder gezondheidskundige diensten vallen, kun je een schriftelijke standpuntbepaling aanvragen bij de belastinginspecteur in je regio. Wanneer je de btw-vrijstelling toepast moet je wel belastingaangifte doen, maar dit kan een nihilaangifte zijn (een aangifte van 0 euro). 

Over diensten die niet vallen onder gezondheidskundige diensten, zoals coaching, ben je wel btw verschuldigd.